Bức Tranh Tố Nữ Thứ Năm

Chương 1: Khói Trầm Và Sơn Ta Hà Nội vào thu luôn mang một vẻ đẹp u uẩn, đặc biệt là khi những cơn mưa phùn dầm dề bắt đầu giăng lối qua những con phố chật hẹp của khu phố cổ. Phố Hàng Bút lúc mười giờ đêm tĩnh lặng đến lạ lùng. Tiếng nước mưa nhỏ giọt từ mái hiên tôn cũ kỹ xuống lòng đường nhựa loang lổ ánh đèn vàng tạo nên một nhịp điệu đều đặn, tẻ nhạt. Trong căn gác hai của một ngôi nhà cổ, Vũ đang ngồi lặng lẽ bên bàn làm việc. Căn phòng của anh sực nức mùi của dung môi pha sơn, mùi gỗ mục và một chút hương trầm thoang thoảng để làm dịu đi cái lạnh ẩm của thời tiết. Vũ là một người phục chế cổ vật, một kẻ chuyên vá víu lại những mảnh ký ức bị thời gian tàn phá. Công việc của anh đòi hỏi sự kiên nhẫn tột cùng và một sự im lặng tuyệt đối. Đối với Vũ, những món đồ cổ không hề vô tri; chúng mang theo hơi thở, linh hồn và đôi khi là cả những oán hận của những người đã từng sở hữu chúng. Ánh đèn halogen rọi thẳng xuống một bức tranh sơn mài cổ đang được đặt trên giá đỡ bằng gỗ sồi. Bức tranh này được một người phụ nữ trẻ mang đến vào chiều nay. Cô ấy tự giới thiệu mình tên là Lam, một phóng viên tự do. Lam tìm đến Vũ với một vẻ mặt bơ phờ, đôi mắt thâm quầng vì mất ngủ và một lời khẩn cầu kỳ lạ: "Xin anh hãy cứu anh trai tôi. Anh ấy đã biến mất sau khi mua bức tranh này." Vũ nhìn kỹ tác phẩm trước mặt. Thông thường, một bộ tranh Tố Nữ truyền thống của dòng tranh Hàng Trống hay sơn mài chỉ gồm bốn bức, miêu tả bốn cô gái xinh đẹp đứng gảy đàn tỳ bà, thổi sáo, gảy đàn tranh và gõ sinh tiền. Thế nhưng, bức tranh này lại là một sự dị biệt đầy ám ảnh. Nó miêu tả một người thiếu nữ thứ năm. Cô gái trong tranh mặc bộ áo ngũ thân màu nâu sẫm, mái tóc búi cao nhưng vài sợi rũ xuống che nửa khuôn mặt thanh tú nhưng nhợt nhạt. Tay cô nâng một chiếc đàn bầu – loại nhạc cụ độc huyền độc đáo của người Việt. Điều kỳ lạ là sợi dây đàn không phải bằng kim loại hay tơ tằm, mà được vẽ bằng một nét sơn đen nhánh, mảnh như một sợi tóc người. Đôi mắt của cô gái không nhìn vào cây đàn, cũng không nhìn thẳng, mà hơi liếc xéo về phía góc tranh, nơi có một khoảng tối sâu thẳm được tạo nên bởi nhiều lớp sơn mài chồng chéo. "Sơn ta dầm dề, cốt ván gỗ mít cổ," Vũ lẩm bẩm, ngón tay anh khẽ lướt trên bề mặt bức tranh, cảm nhận độ mịn màng nhưng cũng đầy gai góc của lớp sơn đã qua hàng thế kỷ. Sơn ta là một chất liệu kỳ diệu. Không giống như sơn công nghiệp khô bằng cách bốc hơi nước, sơn ta chỉ khô trong môi trường có độ ẩm cao. Nó cần nước, cần hơi ẩm của đất trời để đông kết và trở nên cứng như đá. Người xưa thường nói, sơn ta có tính linh, nó hút sinh khí của người thợ để tự hoàn thiện mình. "Cạch." Một tiếng động nhỏ vang lên từ phía cửa sổ sổ gỗ đang khép hờ. Vũ giật mình quay lại. Chỉ có tiếng gió rít qua khe cửa và ánh chớp xa xăm của một cơn giông đêm muộn. Anh thở dài, tháo chiếc kính lúp chuyên dụng ra khỏi mắt, xoa xoa hai bên thái dương đang đau nhức. Đã ba ngày nay anh không ngủ được một giấc trọn vẹn. Kể từ khi bức tranh này bước vào căn nhà của anh, những giấc mơ kỳ lạ bắt đầu xuất hiện. Trong mơ, Vũ thấy mình đi bộ dưới một cơn mưa tầm tã trong một ngôi làng cổ. Những bức tường đá tổ ong màu vàng xám sừng sững hai bên đường như những ngôi mộ cổ. Và từ phía xa, tiếng đàn bầu réo rắt, ai oán vang lên. Tiếng đàn không trong trẻo mà đục ngầu, run rẩy như tiếng khóc nghẹn của một người đàn bà câm. Mỗi lần anh cố gắng tiến lại gần nguồn âm thanh, anh lại giật mình tỉnh giấc, mồ hôi đầm đìa và lồng ngực thắt lại vì ngạt thở. Vũ với tay lấy tách trà đã nguội ngắt, nhấp một ngụm để lấy lại sự tỉnh táo. Anh nhìn lại bức tranh. Dưới ánh sáng vàng của đèn bảo ôn, lớp sơn đỏ son (màu đỏ làm từ chu sa) ở góc tranh dường như vừa động đậy. Vũ nheo mắt, đưa mặt sát vào bề mặt tranh. Màu đỏ ấy không phải là màu đỏ tươi của chu sa thông thường, nó có một sắc độ trầm tối, xỉn màu và... có mùi tanh nhẹ. Là một người có khứu giác cực kỳ nhạy bén nhờ nhiều năm tiếp xúc với các loại hóa chất và chất liệu tự nhiên, Vũ lập tức nhận ra mùi vị này. Đó là mùi của máu khô. --- Chương 2: Lời Thì Thầm Của Gỗ Lũa Sáng hôm sau, Lam quay lại tiệm phục chế đúng hẹn. Cô mặc một chiếc áo khoác gió màu đen, mái tóc ngắn cột vội ra sau, khuôn mặt lộ rõ vẻ mệt mỏi nhưng ánh mắt lại chứa đựng một sự kiên định đến bướng bỉnh. Vũ mời cô ngồi xuống chiếc ghế mây đối diện bàn làm việc, rót cho cô một tách trà gừng ấm. "Cô Lam, tôi đã xem xét kỹ bức tranh," Vũ mở lời, giọng anh trầm ấm nhưng chứa đựng sự nghiêm túc. "Đây không phải là một bức tranh sơn mài bình thường. Kỹ thuật đắp nổi và mài phẳng này thuộc về vùng đất xứ Đoài, niên đại có thể rơi vào khoảng cuối triều Lê, đầu triều Nguyễn. Nhưng điều đáng nói là chất liệu." Lam vội vã hỏi: "Chất liệu có vấn đề gì sao anh Vũ? Anh trai tôi, Minh, anh ấy là một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian. Anh ấy tìm thấy bức tranh này trong một chuyến khảo sát tại Đường Lâm. Sau khi mang nó về nhà, anh ấy bắt đầu lẩm bẩm một mình, thức trắng đêm để nhìn vào bức tranh. Đến đêm thứ ba, anh ấy biến mất hoàn toàn, cửa phòng khóa trong, điện thoại và ví tiền vẫn để trên bàn." Vũ gật đầu, anh chỉ tay vào phần màu đỏ son trên tà áo của người thiếu nữ trong tranh: "Màu đỏ này được tạo nên bằng cách trộn chu sa với máu người. Không chỉ vậy, phần cốt ván của bức tranh không phải là gỗ mít thông thường, mà là gỗ lũa từ một loại cây bị sét đánh chết dưới lòng sông sâu. Người xưa tin rằng gỗ lũa sét đánh mang năng lượng tâm linh cực kỳ mạnh mẽ, thường được dùng trong các nghi lễ trấn yểm hoặc chiêu hồn." Lam rùng mình, hai bàn tay cô siết chặt lấy tách trà ấm để tìm kiếm chút hơi ấm: "Máu người? Ý anh là... có ai đó đã bị giết để vẽ bức tranh này sao?" "Tôi không chắc chắn về việc đó," Vũ trầm ngâm. "Nhưng trong giới phục chế chúng tôi có một truyền thuyết đô thị về dòng họ Khuất ở Đường Lâm. Họ Khuất từng là những nghệ nhân sơn mài kiệt xuất phục vụ trong cung đình. Nhưng vào khoảng thế kỷ 18, dòng họ này đột ngột bị xóa tên khỏi bản đồ nghệ thuật vì bị cáo buộc thực hành tà thuật. Người ta đồn rằng, người đứng đầu dòng họ khi đó là Khuất Duy Trực đã tìm ra cách chế tạo một loại sơn mài đặc biệt bằng cách pha trộn nhựa cây sơn với máu và tóc của những người trinh nữ có năng khiếu âm nhạc. Những bức tranh do ông ta vẽ ra sống động đến mức người xem có thể nghe thấy tiếng nhạc phát ra từ bức tranh, nhưng đổi lại, linh hồn của họ sẽ bị hút vào trong đó để nuôi dưỡng cho bức tranh mãi mãi tươi mới." Lam nhìn Vũ, ánh mắt cô dao động giữa sự hoài nghi và nỗi sợ hãi tột cùng: "Anh Vũ, anh là một người làm khoa học phục chế, anh thực sự tin vào những chuyện ma quỷ này sao?" Vũ mỉm cười cay đắng, anh đứng dậy đi đến bên bức tranh, lật mặt sau của tấm ván gỗ lên. Dưới ánh sáng ban ngày mờ nhạt ngoài cửa sổ, Lam có thể thấy rõ những vết khắc chữ Hán cổ đã bị thời gian bào mòn, nhưng vẫn có thể nhận dạng được. "Tôi tin vào những gì khoa học chứng minh được, và tôi cũng tôn trọng những gì cổ nhân để lại," Vũ nói. "Cô nhìn xem, đây là những chữ Hán được khắc chìm vào phần cốt gỗ trước khi phủ lớp sơn lót. Tôi đã dịch sơ bộ đêm qua: 'Vô âm tịch mịch, huyết họa tri âm, cửu thiên thần nhạc, quy vu thử đồ' (Âm thanh lặng câm trong sự tịch mịch, máu vẽ nên tri âm, khúc nhạc thần nơi chín tầng trời, tất cả đều quy tụ về bức tranh này). Đây không phải là một bài thơ ca ngợi nghệ thuật, đây là một lời chú thuật." Lam đứng bật dậy, cô tiến lại gần bức tranh, nhìn chăm chằm vào người thiếu nữ ôm đàn bầu. Bất chợt, cô lùi lại một bước, mặt cắt không còn một giọt máu: "Anh Vũ... anh nhìn xem... khuôn mặt của cô gái..." Vũ nheo mắt nhìn theo hướng tay chỉ của Lam. Đêm qua, khuôn mặt của người thiếu nữ vẫn còn mờ ảo dưới lớp shadow và tà áo nâu. Nhưng hôm nay, dường như có một sự thay đổi nhỏ. Lớp sơn mài phủ trên mặt cô gái dường như mỏng đi một chút, để lộ ra những đường nét rõ ràng hơn. Và điều kinh khủng nhất là, khóe môi của cô gái dường như hơi nhếch lên, tạo thành một nụ cười nửa miệng đầy ma mị và giễu cợt. Trong căn phòng yên tĩnh, cả hai dường như nghe thấy một tiếng "tưng" thanh mảnh vang lên, giống như tiếng một sợi dây đàn vừa bị kéo căng hết cỡ và đứt phựt. --- Chương 3: Khúc Độc Huyền Trong Mưa Phùn Đêm đó, cơn mưa phùn ở Hà Nội chuyển thành một trận mưa giông dữ dội. Gió rít gào qua những khoảng trống của khu phố cổ, đập mạnh vào những cánh cửa sổ bằng gỗ ép của tiệm phục chế. Vũ quyết định không ngủ. Anh ngồi ngay tại bàn làm việc, bên cạnh là bức tranh Tố Nữ thứ năm và một bộ dụng cụ phục chế chuyên dụng: cồn isopropyl, tăm bông, kính hiển vi điện tử cầm tay và các loại dung môi hóa chất. Anh muốn dùng khoa học để bóc trần bí ẩn này. Nếu bức tranh thực sự thay đổi diện mạo, đó phải là do phản ứng hóa học của lớp sơn mài với độ ẩm cao trong phòng, hoặc do một cơ chế vật lý nào đó mà người xưa đã khéo léo cài đặt vào trong các lớp sơn chồng lên nhau (kỹ thuật ẩn họa). Vũ đeo khẩu trang và găng tay nitrile, cẩn thận dùng một chiếc tăm bông thấm dung môi hóa học nhẹ nhàng chấm lên một góc nhỏ của bức tranh, nơi tiếp giáp giữa tà áo của cô gái và khoảng tối xung quanh. Anh muốn phân tích thành phần chất kết dính. Dưới thấu kính của kính hiển vi điện tử, cấu trúc của lớp sơn mài hiện lên như một thế giới vi mô đầy hỗn loạn. Thay vì những phân tử polymer của nhựa sơn ta đan xen đều đặn, Vũ nhìn thấy những sợi mỏng màu đỏ sẫm xoắn xuýt lấy nhau như những mạch máu li ti. Chúng không hề tĩnh lặng. Dưới tác động của nhiệt độ từ đèn led kính hiển vi, những sợi màu đỏ này dường như co duỗi, uốn lượn. "Không thể nào..." Vũ thì thầm, trán anh lấm tấm mồ hôi. "Đây không phải là phản ứng hóa học thông thường." Đúng lúc đó, đèn trong phòng vụt tắt. Toàn bộ khu phố cổ chìm vào bóng tối đậm đặc của một đêm mất điện giữa giông bão. Thiết bị kính hiển vi điện tử tắt ngóm. Chỉ còn lại ánh sáng yếu ớt từ chiếc đèn pin sạc dự phòng đặt trên góc bàn. Không gian bỗng chốc trở nên im ắng đến nghẹt thở. Tiếng mưa rơi ngoài kia dường như bị đẩy ra xa, nhường chỗ cho một sự tĩnh lặng tuyệt đối trong căn phòng. Rồi, từ trong bóng tối, một âm thanh bắt đầu phát ra. "Tưng... u u u..." Đó là tiếng đàn bầu. Âm thanh trầm đục, kéo dài, mang theo một nỗi u uất đến xé lòng. Tiếng đàn không phát ra từ bên ngoài, mà nó vang lên ngay trong đầu Vũ, rung động qua từng thớ thịt, từng dây thần kinh của anh. Vũ muốn đứng dậy, muốn bật đèn pin lên, nhưng anh nhận ra toàn thân mình đã hoàn toàn tê liệt. Anh không thể cử động nổi một ngón tay, ngay cả mí mắt cũng nặng trĩu như bị đổ chì. Trong ánh sáng mờ ảo của chiếc đèn pin dự phòng sắp cạn pin, Vũ kinh hoàng nhìn thấy lớp sơn mài trên bức tranh bắt đầu chảy ra. Lớp sơn màu đen nhánh như nhựa đường chảy xuống chân đế gỗ, để lộ ra một khoảng trống hoác. Từ trong khoảng trống đó, một bàn tay gầy guộc, trắng bệch với những móng tay dài, nhọn hoắt từ từ thò ra ngoài. Bàn tay ấy bám vào thành khung tranh bằng gỗ lũa, những ngón tay siết chặt đến mức phát ra tiếng kẽo kẹt. Tiếp theo đó là một mái tóc đen dài, rũ rượi, ướt sũng nước rỉ ra từ bức tranh. Người thiếu nữ trong tranh đang bước ra ngoài đời thực. Cô ta từ từ ngẩng đầu lên. Khuôn mặt cô ta không có mắt, không có mũi, chỉ là một khoảng da trắng bệch, nhẵn nhụi, ngoại trừ một cái miệng đỏ tươi như máu đang ngoác rộng ra thành một nụ cười không tiếng động. Cô ta vươn người về phía Vũ, mang theo một luồng khí lạnh buốt xương và mùi tanh nồng của bùn đất dưới lòng sông sâu. "Tri... âm..." Một giọng nói thì thầm vang lên bên tai Vũ, không phải bằng ngôn ngữ bình thường mà là những tần số âm thanh kỳ quái khiến màng nhĩ anh đau nhức nhối. Trong khoảnh khắc sinh tử, khi bàn tay lạnh lẽo của thực thể kia chỉ còn cách cổ họng anh vài centimet, Vũ dồn hết sức bình sinh, dùng ngón tay trỏ bên tay phải vốn đang đeo găng tay nitrile chạm vào lọ dung môi cồn isopropyl nồng độ cao trên bàn, gạt mạnh nó xuống đất. "Xoảng!" Tiếng thủy tinh vỡ tan cùng mùi cồn nồng nặc bốc lên cắt đứt bầu không khí ma quái. Vũ giật mình tỉnh dậy, lồng ngực phập phồng thở dốc. Đèn trong phòng vẫn sáng. Bức tranh vẫn nằm yên trên giá đỡ. Lọ cồn trên bàn vẫn còn nguyên vẹn. Nhưng khi Vũ nhìn xuống tay mình, anh lạnh người phát hiện chiếc găng tay nitrile bên tay phải đã bị rách một đường dài ở ngón trỏ, và trên đầu ngón tay anh là một vệt sơn mài màu đen chưa kịp khô, bốc lên một mùi tanh nồng nặc. Đó không phải là mơ. --- Chương 4: Đường Lâm - Trầm Tích Thời Gian Sáng sớm hôm sau, trời vừa hửng sáng, Vũ và Lam đã ngồi trên chiếc xe bán tải cũ của anh, hướng về phía làng cổ Đường Lâm thuộc thị xã Sơn Tây. Thời tiết miền Bắc sau cơn mưa giông đêm qua trở nên mát mẻ nhưng bầu trời vẫn âm u, mây xám xịt giăng kín lối đi. Lam nhìn Vũ, người đang chăm chú lái xe với đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ: "Anh Vũ, đêm qua anh lại gặp chuyện gì đúng không?" Vũ không giấu diếm, anh kể lại toàn bộ trải nghiệm kinh hoàng đêm qua cho Lam nghe. Lam nghe xong, mặt cô tái mét, hai tay đan chặt vào nhau. "Anh trai tôi... trước khi biến mất, anh ấy cũng đã hét lên như vậy trong đêm," Lam nghẹn ngào nói. "Anh ấy nói có một người đàn bà không mặt đang chơi đàn trong phòng của anh ấy. Tôi đã nghĩ anh ấy bị hoang tưởng do làm việc quá sức. Nếu tôi tin anh ấy sớm hơn..." "Chúng ta sẽ tìm ra anh ấy, Lam," Vũ an ủi, mặc dù chính anh cũng đang cảm thấy một nỗi bất an đè nặng trong lòng. "Mấu chốt của vấn đề nằm ở Đường Lâm, nơi bức tranh này được tìm thấy. Chúng ta cần tìm hiểu về dòng họ Khuất và người nghệ nhân Khuất Duy Trực kia." Đường Lâm đón họ bằng những con đường lát gạch đỏ cổ kính, những ngôi nhà ba gian, năm gian với bức tường xây bằng đá tổ ong màu vàng rơm đặc trưng. Không khí nơi đây mang một vẻ tịch mịch, tách biệt hẳn với sự ồn ào náo nhiệt của thủ đô cách đó chỉ vài chục cây số. Theo sự chỉ dẫn của một người quen trong giới khảo cổ, Vũ và Lam tìm đến nhà cụ Tiên – một trong những bô lão am hiểu nhất về gia phả và các dòng họ cổ ở Đường Lâm. Cụ Tiên đã ngoài tám mươi, râu tóc bạc phơ, đang ngồi uống trà bên hiên nhà nhìn ra một khoảng sân rộng lát gạch bát tràng. Sau khi Vũ trình bày mục đích chuyến đi và cho cụ xem bức ảnh chụp bức tranh Tố Nữ thứ năm mà anh đã chụp lại, cụ Tiên trầm ngâm rất lâu. Cụ nhấp một ngụm trà, thở dài một tiếng dài, ánh mắt hướng về phía rặng tre xa xăm. "Các cháu đang đụng vào một thứ đáng lẽ nên để nó ngủ yên dưới lòng đất," cụ Tiên nói bằng giọng run rẩy nhưng rành rọt. "Dòng họ Khuất... đó là một vết thương, một nỗi sỉ nhục của làng chúng ta từ hơn hai trăm năm trước." Cụ Tiên bắt đầu kể lại câu chuyện truyền đời của làng. Vào thời vua Lê Cảnh Hưng, dòng họ Khuất ở Đường Lâm nổi tiếng với nghề làm sơn mài. Trong đó, Khuất Duy Trực là một thiên tài xuất chúng nhưng tính tình lập dị, cô độc. Ông ta không màng đến danh lợi, chỉ say mê với việc tìm kiếm những chất liệu hoàn mỹ nhất để tạo nên những bức tranh có sự sống. Năm đó, Khuất Duy Trực đem lòng yêu một cô gái tên là Mỵ nương, một ca nương có tiếng hát và ngón đàn bầu làm say đắm lòng người, nhưng không may bị câm bẩm sinh. Tình yêu của họ là sự kết hợp giữa hội họa và âm nhạc, giữa một người dùng màu sắc để nói và một người dùng tiếng đàn để vẽ. Thế nhưng, tai họa ập đến khi một viên quan tổng đốc vùng đó muốn bắt Mỵ nương về làm thiếp. Để giữ trọn lòng thủy chung với Trực, Mỵ nương đã gieo mình xuống dòng sông Hồng tự vẫn đúng vào một đêm mưa giông bão bùng. Đau đớn đến tột cùng, Khuất Duy Trực hóa điên. Ông ta vớt xác người yêu lên, dùng một loại tà thuật bí truyền để bảo quản thi thể cô. Trực tin rằng nếu dùng máu ở tim của Mỵ nương trộn với nhựa sơn ta lấy từ những cây sơn độc nhất trên rừng, và dùng tóc của cô để làm dây đàn, ông ta có thể tái tạo lại linh hồn của cô trong một bức tranh sơn mài. "Bức tranh đó chính là bức Tố Nữ thứ năm," cụ Tiên thì thầm, giọng cụ run lên vì sợ hãi. "Trực đã nhốt mình trong xưởng vẽ suốt ba tháng mười ngày. Khi người dân làng phá cửa xông vào vì ngửi thấy mùi hôi thối nồng nặc, họ thấy Khuất Duy Trực đã chết khô bên cạnh bức tranh hoàn thành. Trên bức tranh, người thiếu nữ trông sống động như thật, và bất kỳ ai nhìn vào mắt cô ta đều nghe thấy tiếng đàn bầu u oán vang lên. Sau đó, những người trong gia đình họ Khuất lần lượt mất tích hoặc phát điên. Dân làng khi đó đã họp lại, quyết định chôn vùi bức tranh sâu dưới nền ngôi nhà cổ của họ Khuất và dùng bùa chú trấn yểm dòng họ này." "Vậy ngôi nhà cổ của họ Khuất giờ ở đâu thưa cụ?" Lam nôn nóng hỏi. Cụ Tiên nhìn cô, ánh mắt chứa đựng sự cảnh cáo: "Nó nằm ở phía cuối làng, khu đất hoang sát bờ sông. Người dân ở đây không ai dám bén mảng đến đó. Ngôi nhà đã bị bỏ hoang hơn hai thế kỷ, giờ chỉ còn là một phế tích đầy cỏ dại và gạch vỡ. Các cháu đừng đến đó, bức tranh đã tìm thấy đường quay lại, nó đang tìm kiếm những 'tri âm' mới để duy trì sự sống của nó. Anh trai cháu... có lẽ đã bị kéo vào cõi u minh của bức tranh rồi." --- Chương 5: Phế Tích Họ Khuất Mặc kệ lời khuyên ngăn của cụ Tiên, Vũ và Lam vẫn quyết định tìm đến khu phế tích của dòng họ Khuất. Họ không còn lựa chọn nào khác. Thời gian của Minh không còn nhiều, và chính Vũ cũng cảm nhận được sợi dây vô hình của bức tranh đang siết chặt lấy tâm trí anh mỗi khi đêm xuống. Khu phế tích nằm khuất sau một rặng tre già rậm rạp, sát bên một khúc sông Hồng nước chảy xiết và đục ngầu phù sa. Lối vào ngôi nhà bị cỏ dại cao quá đầu người che lấp. Những gì còn sót lại của dinh thự họ Khuất danh tiếng một thời chỉ là những bức tường đá tổ ong đổ nát, bám đầy rêu phong và những cây dại mọc chen chúc qua các kẽ gạch. Không khí ở đây lạnh hơn hẳn so với bên ngoài. Một mùi ẩm mốc, mùi của gỗ mục và đất ẩm đặc quánh bao trùm không gian. Vũ cầm một chiếc cuốc nhỏ và đèn pin siêu sáng, mở đường cho Lam đi phía sau. "Lam, cẩn thận chân," Vũ nhắc nhở khi họ bước qua một bậu cửa đá đã bị nứt làm đôi. Họ tiến vào phần trung tâm của ngôi nhà, nơi từng là gian thờ chính. Trên nền đất sụt lún, Vũ phát hiện ra những dấu vết mới. Có những vết chân người in trên lớp bùn đất ẩm ướt, dẫn sâu vào phía trong, nơi có một lối đi hẹp dẫn xuống một căn hầm ngầm. "Vết chân này... kích cỡ rất giống của Minh," Lam thốt lên, hy vọng nhen nhóm trong ánh mắt cô. "Anh ấy đã ở đây!" Vũ soi đèn pin xuống lối đi ngầm. Những bậc thang bằng đá dẫn xuống bóng tối sâu thẳm, từ dưới đó bốc lên một mùi hương trầm trộn lẫn với mùi tanh của sơn ta dầm dề – thứ mùi mà Vũ đã quá quen thuộc trong mấy ngày qua. Họ cẩn thận bước xuống từng bậc thang. Dưới căn hầm ngầm, không gian rộng hơn họ tưởng. Đây từng là xưởng vẽ bí mật của Khuất Duy Trực. Khắp nơi trên tường vẫn còn treo những khung tranh gỗ mục nát, những hũ gốm đựng phẩm màu đã khô cạn, và những chiếc chày giã sơn phủ đầy bụi bặm. Ở giữa căn hầm là một bệ đá lớn. Trên bệ đá, những vết máu khô đen ngòm vẫn còn hằn rõ, tạo thành những hình thù kỳ quái. Và ngay bên cạnh bệ đá, một bóng người đang nằm co quắp trên nền đất lạnh. "Minh!" Lam hét lên, cô định lao đến nhưng Vũ đã kịp thời giữ vai cô lại. Anh soi đèn pin về phía bóng người kia. Đó đúng là Minh. Anh ta gầy rộc đi, quần áo rách rưới, bẩn thỉu. Nhưng điều đáng sợ là Minh không hề bất tỉnh. Anh ta đang nằm nghiêng, hai tay ôm khư khư lấy một khoảng không trước ngực như thể đang nâng niu một vật báu vô hình. Đôi mắt anh ta mở to, trợn trừng nhìn vào khoảng không vô định, miệng liên tục lẩm nhẩm những lời vô nghĩa: "Đàn đi em... đàn đi... khúc nhạc của chúng ta... anh nghe thấy rồi... anh là tri âm của em..." Vũ tiến lại gần, cẩn thận kiểm tra mạch cổ của Minh. Mạch đập rất yếu và nhanh, người anh ta lạnh ngắt như băng. "Anh ấy bị mất ý thức hoàn toàn, giống như bị thôi miên sâu," Vũ nhận định. "Chúng ta phải đưa anh ấy ra khỏi đây ngay lập tức." Nhưng ngay khi Vũ và Lam vừa đỡ Minh đứng dậy, một tiếng động lớn vang lên phía sau. Lối cửa hầm ngầm đột ngột bị sập xuống bởi một phiến đá lớn rơi từ trên trần nhà, chặn đứng lối ra duy nhất của họ. Bóng tối bao trùm căn hầm, chỉ còn lại luồng ánh sáng run rẩy từ chiếc đèn pin trên tay Vũ. Cùng lúc đó, tiếng đàn bầu u uất lại vang lên. Lần này, âm thanh cực kỳ lớn, dội vào bốn bức tường đá của căn hầm ngầm tạo nên những tiếng vang vọng kinh hoàng. Từ trong những góc tối của căn hầm, những vệt sơn mài màu đen từ những hũ gốm cũ bắt đầu tự chảy ra, bò lổm ngổm trên mặt đất như những con rắn đen ngòm, hướng về phía ba người bọn họ. --- Chương 6: Huyết Họa Tri Âm "Tránh xa những vệt sơn đó ra!" Vũ hét lớn, anh kéo Lam và Minh lùi lại sát góc tường đá. Những vệt sơn mài đen nhánh, nhớp nhúa bò đến đâu, cỏ dại và những mảnh gỗ mục trên đường đi của chúng đều bị ăn mòn, bốc lên làn khói trắng độc hại. Rõ ràng, đây không phải là sơn mài thông thường, mà là một hợp chất tà thuật có tính axit và tính linh cực cao. Từ giữa căn hầm ngầm, đống sơn mài chảy ra bắt đầu tụ lại, dâng cao lên và tạo hình thành một cơ thể người. Đó chính là người thiếu nữ không mặt trong tranh. Trên tay cô ta, chiếc đàn bầu bằng sơn mài đen bóng hiện hình rõ nét. Sợi dây đàn bằng tóc người rung lên bần bật mặc dù không có ai chạm vào. "Minh... tri... âm..." Tiếng thì thầm quái dị lại vang lên. Minh nghe thấy giọng nói đó, anh ta đột ngột vùng vẫy dữ dội, thoát khỏi sự kìm giữ của Lam và lao về phía thực thể sơn mài kia với vẻ mặt đờ đẫn, hai tay vươn ra như muốn ôm lấy cô ta. "Minh! Quay lại!" Lam khóc thét lên, cô định chạy theo giữ anh trai nhưng Vũ đã cản cô lại. Anh biết rằng nếu dùng sức mạnh thể chất để chống lại một thực thể tâm linh được nuôi dưỡng bằng tà thuật trăm năm là hoàn toàn vô ích. Anh phải dùng kiến thức chuyên môn của mình để phá giải cốt lõi của bức tranh. Bức tranh Tố Nữ thứ năm thực chất là một vật chứa linh hồn. Để duy trì sự tồn tại, nó cần hai yếu tố: sự ẩm ướt của môi trường (để sơn ta không bị khô cứng và chết) và sinh khí của người "tri âm" (thông qua sự đồng điệu về tần số âm thanh của tiếng đàn bầu). "Sơn ta sợ gì nhất?" Vũ tự hỏi bản thân trong đầu, trí não anh hoạt động hết công suất dưới áp lực sinh tử. Sơn ta là một loại chất hữu cơ tự nhiên cực kỳ bền bỉ. Nó chống chịu được axit, kiềm và nước. Nhưng nó lại có một điểm yếu chết người: nhiệt độ cao và các chất oxy hóa cực mạnh có thể phá vỡ cấu trúc liên kết polymer của nó. Trong túi đồ nghề phục chế mà Vũ luôn mang theo bên mình, anh có một chai hydro peroxide (oxy già) nồng độ cao (30%) dùng để tẩy các vết mốc cứng đầu trên tranh cổ, và một chiếc khò gas mini dùng để làm nóng chảy các lớp keo sáp cổ. "Lam! Giữ chặt Minh lại bằng mọi giá! Đừng để anh ấy chạm vào cô ta!" Vũ hét lên ra lệnh. Lam cắn răng, cô lao đến ôm chặt lấy thắt lưng của Minh, dùng toàn bộ trọng lượng cơ thể để kéo anh trai lại. Minh gầm rú, cố gắng gạt em gái ra, đôi mắt anh ta đỏ ngầu đầy điên cuại. Vũ không lãng phí một giây nào. Anh lấy chai oxy già nồng độ cao ra, đổ toàn bộ vào chiếc bình xịt nhỏ cầm tay. Sau đó, anh cầm chiếc khò gas mini ở tay còn lại. Thực thể thiếu nữ sơn mài dường như cảm nhận được mối đe dọa từ Vũ. Cô ta quay cái đầu không mặt về phía anh. Tiếng đàn bầu đột ngột chuyển tông, từ u uất sang dồn dập, chói tai như tiếng hàng ngàn cây kim đâm vào đại não. Vũ cảm thấy thái dương mình đau như búa bổ, tai anh bắt đầu chảy máu dòng dòng. Anh quỵ gối xuống đất, nhưng tay vẫn nắm chặt bình xịt và khò gas. "Mày chỉ là một đống hóa chất và oán hận được định hình bằng tà thuật thôi!" Vũ gầm lên. Anh dùng hết sức lực còn lại đứng bật dậy, lao thẳng về phía thực thể sơn mài. Khi cô ta vươn những ngón tay đen ngòm định xuyên qua ngực anh, Vũ bóp mạnh cò bình xịt, phun một làn sương hydro peroxide nồng độ cao thẳng vào khuôn mặt không mặt của cô ta. "Xèo xèo!" Một phản ứng hóa học cực kỳ mãnh liệt xảy ra ngay lập tức. Oxy già nồng độ cao gặp các hợp chất hữu cơ và kim loại (chu sa) trong lớp sơn mài cổ tạo ra một phản ứng oxy hóa khử cực mạnh, giải phóng nhiệt lượng lớn và khí oxy. Khuôn mặt của thực thể bắt đầu sủi bọt trắng xóa, rữa ra từng mảng lớn. Thực thể rú lên một tiếng thét câm lặng đầy đau đớn. Tiếng đàn bầu bị đứt quãng. Không dừng lại ở đó, Vũ bật lửa chiếc khò gas mini, phun ngọn lửa xanh lét có nhiệt độ lên tới 1300 độ C thẳng vào chiếc đàn bầu bằng sơn mài trên tay cô ta. Sơn ta khi gặp nhiệt độ cao vượt quá giới hạn chịu đựng sẽ bắt đầu cháy bùng lên. Ngọn lửa nhanh chóng lan rộng từ chiếc đàn bầu sang tà áo và toàn thân thực thể. Tiếng hét đau đớn lúc này không còn là vô thanh nữa, mà nó vang lên như tiếng gào khóc của hàng chục người phụ nữ bị thiêu sống. Thực thể sơn mài quằn quại trong ngọn lửa đỏ rực, những mảng sơn cháy đen rơi rụng xuống đất, để lộ ra bên trong là một bộ khung xương người nhỏ nhắn đã bị hóa thạch từ lâu – bộ xương của Mỵ nương. Khi sợi dây đàn bằng tóc người trên chiếc đàn bầu bị ngọn lửa thiêu rụi hoàn toàn, một tiếng nổ lớn vang lên. Luồng khí đen kịt tích tụ hàng trăm năm trong căn hầm ngầm bùng phát, thổi bay mọi thứ xung quanh rồi tan biến vào không trung. Minh đột ngột mất hết sức lực, ngã gục xuống đất bất tỉnh. Những vệt sơn mài bò trên mặt đất cũng nhanh chóng khô cứng lại, biến thành những vệt bụi đen vô hại. Căn hầm ngầm trở lại với sự im lặng vốn có của nó. --- Chương 7: Nắng Đầu Mùa Trên Phố Cổ Một tuần sau vụ việc tại Đường Lâm. Cơn mưa phùn dầm dề của mùa thu Hà Nội cuối cùng cũng kết thúc, nhường chỗ cho những tia nắng đầu mùa vàng óng như mật ong rót xuống những con phố cổ. Không khí trở nên hanh khô và trong lành đến lạ thường. Tại tiệm phục chế trên phố Hàng Bút, Vũ đang ngồi bên cửa sổ, chậm rãi thưởng thức một tách trà sen nóng. Khuôn mặt anh đã lấy lại vẻ hồng hào, đôi mắt không còn những quầng thâm mệt mỏi. Minh đã tỉnh lại sau ba ngày hôn mê tại bệnh viện. Anh ta không nhớ gì về những chuyện đã xảy ra kể từ khi mua bức tranh, chỉ cảm thấy như vừa trải qua một giấc ngủ dài và mệt mỏi. Lam đã đưa anh trai về quê nghỉ dưỡng để hồi phục sức khỏe hoàn toàn. Trước khi đi, cô đã đến gặp Vũ để gửi lời cảm ơn chân thành nhất. Bức tranh Tố Nữ thứ năm nay chỉ còn là một tấm ván gỗ mít cổ bị cháy sém một nửa, không còn một chút dấu vết nào của lớp sơn mài ma mị hay những vết khắc chữ Hán cổ. Nó đã trở thành một khúc gỗ bình thường, vô hại. Vũ nhìn khúc gỗ đặt trên góc bàn, khẽ mỉm cười. Anh đứng dậy, cầm lấy chiếc cọ mềm, bắt đầu lau dọn lại bàn làm việc của mình để chuẩn bị đón nhận những món cổ vật mới. Ngoài phố, tiếng rao của những người bán hàng rong vang lên lảnh lót, hòa cùng tiếng chuông xe đạp leng keng của một Hà Nội thanh bình và tràn đầy sức sống. Những u uất của quá khứ đã được gột rửa, và nghệ thuật, suy cho cùng, nên là thứ để tôn vinh sự sống chứ không phải để nuôi dưỡng những oán hận sai đường.