Bản Giao Hưởng Của Con Rối
Cây bútTrần Thế Minh
Chủ đề
Trinh thám, Tâm lý ly kỳ, Văn hóa dân gian Việt Nam
Tương tác
0 lượt xem
Chương 1: Tiếng Trống Đêm Mưa Ngâu
Cơn mưa ngâu tháng Bảy ở đồng bằng Bắc Bộ luôn mang một vẻ ảm đạm đến tê tái. Nó không rầm rộ như những cơn mưa rào mùa hạ, cũng không nhẹ nhàng như làn sương xuân, mà cứ rỉ rả, dai dẳng, nhuộm xám xịt cả bầu trời và tưới lên những mái ngói rêu phong của làng cổ Vũ Lâm một lớp màn ẩm ướt, lạnh lẽo. Đường làng lát gạch nghiêng trơn trượt, hai bên bờ tường đá ong loang lổ những vệt nước đen kịt như những giọt nước mắt của thời gian.
Lê Khắc Nam kéo cao cổ chiếc áo khoác măng tô tối màu, bước đi vội vã dưới chiếc ô đen. Tiếng đế giày da nện lên mặt gạch ẩm ướt vang lên những âm thanh trầm đục, cô độc giữa không gian tĩnh mịch. Nam đã rời xa ngôi làng này tròn mười năm để sang Pháp học ngành tâm lý học tội phạm rồi làm việc tại một văn phòng điều tra tư nhân ở Paris. Anh chưa từng nghĩ mình sẽ quay trở lại nơi này, cho đến khi nhận được bức điện tín vỏn vẹn vài chữ từ người chú họ: 'Ông nội mất rồi. Về ngay. Chết bất thường.'
Ông nội của Nam, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Vy, là linh hồn của phường rối nước Vũ Lâm. Cả cuộc đời ông gắn liền với những con rối gỗ mít, với làn nước đục của ao làng và những tích trò cổ. Đối với Nam, ông nội là một tượng đài của sự nghiêm khắc nhưng cũng đầy bí ẩn. Sự ra đi của ông không chỉ là một mất mát lớn cho gia đình mà dường như đang phủ lên ngôi làng cổ này một bầu không khí u ám, đầy nghi kỵ.
Khi Nam chạm chân đến cổng làng, nơi có cây đa cổ thụ nghìn năm tuổi xòe tán rộng che mát cho ngôi miếu thờ Thần Nông cổ kính, anh đã cảm nhận được sự bất thường. Bình thường, cổng làng là nơi các cụ già tụ tập uống trà, bàn chuyện thế sự, nhưng hôm nay, nó vắng lặng không một bóng người. Chỉ có tiếng lá đa xào xạc trong gió chướng và tiếng mưa rơi đều đều lên mái miếu.
Anh đi thẳng về phía thủy đình, ngôi nhà gỗ cổ kính nằm sừng sững giữa hồ nước lớn trước sân đình làng. Đó là nơi diễn ra các buổi biểu diễn rối nước của phường. Từ xa, Nam đã thấy ánh đèn măng-sông leo lét hắt ra từ buồng trò - gian buồng phía sau tấm mành tre, nơi các nghệ nhân đứng ngập nước để điều khiển con rối. Xung quanh bờ hồ, một vài bóng người mặc áo mưa tiện lợi đang đứng xì xầm, nét mặt ai nấy đều lộ rõ vẻ hoang mang, sợ hãi.
'Tránh ra, tránh ra cho người nhà vào!' - Một giọng nói khàn khàn, sặc mùi rượu vang lên. Đó là Nguyễn Sỹ, chú họ của Nam, người đã gửi bức điện tín. Sỹ có dáng người gầy gò, đôi mắt hí lúc nào cũng đỏ sọc vì rượu và một khuôn mặt đầy vẻ toan tính. Thấy Nam, Sỹ vội chạy lại, nắm lấy vai anh, hơi thở nồng nặc mùi cồn: 'Nam! Cháu về rồi đấy à? Khổ thân ông nội cháu... chết thảm quá!'
'Có chuyện gì thế chú Sỹ? Ông nội đâu?' - Nam hỏi, giọng bình tĩnh nhưng đôi mắt anh đã bắt đầu quan sát, phân tích từng chi tiết nhỏ xung quanh.
Chú Sỹ không trả lời trực tiếp mà chỉ tay về phía lòng hồ. Dưới làn nước đục ngầu của hồ thủy đình, được chiếu sáng bởi những chiếc đèn pin công suất lớn của lực lượng công an xã, một cảnh tượng kinh hoàng hiện ra trước mắt Nam. Giữa hồ nước, một bức tượng chú Tễu khổng lồ bằng gỗ mít - con rối lớn nhất và cổ nhất của phường, vốn được cất giữ trong kho kín - đang đứng sừng sững giữa nước. Và buộc chặt vào thân chú Tễu, nửa người chìm dưới làn nước lạnh, chính là thi thể của nghệ nhân Nguyễn Vy.
Đầu ông Vy gục xuống ngực, mái tóc bạc phơ xõa ra, bết chặt vào khuôn mặt nhợt nhạt, trắng bệch vì ngâm nước. Hai tay ông bị kéo dang rộng ra hai bên, buộc chặt vào hai tay của chú Tễu bằng những sợi dây thừng bện bằng xơ dừa - loại dây chuyên dùng để neo giữ các con rối lớn. Nhưng điều đáng sợ nhất chính là đôi mắt của chú Tễu. Ai đó đã dùng sơn màu đỏ máu vẽ lên mắt chú Tễu những dòng lệ đỏ lòm, chảy dài xuống tận chiếc cằm gỗ, khiến nụ cười toe toét đặc trưng của nhân vật này trở nên vô cùng quỷ dị và rùng rợn dưới ánh đèn pin chập chờn.
Chương 2: Đôi Mắt Của Chú Tễu
Hiện trường vụ án nhanh chóng bị phong tỏa. Đại úy Mai, một nữ điều tra viên sắc sảo của công an huyện, người có mối quan hệ quen biết với Nam từ thuở nhỏ, đang trực tiếp chỉ đạo việc trục vớt thi thể. Mai mặc bộ cảnh phục dính đầy nước mưa, mái tóc ngắn cột cao gọn gàng, khuôn mặt nghiêm nghị nhìn Nam: 'Nam, tôi rất tiếc về sự mất mát của gia đình anh. Nhưng với tư cách là một chuyên gia, tôi cần anh giữ bình tĩnh. Đây không phải là một vụ tai nạn đuối nước thông thường.'
'Tôi biết, Mai.' - Nam nói, ánh mắt anh vẫn không rời khỏi thi thể của ông nội đang dần được đưa lên bờ. 'Tư thế chết này được dàn dựng một cách có chủ đích. Kẻ thủ ác muốn gửi đi một thông điệp.'
Khi thi thể của cụ Vy được đặt lên chiếc bạt trải trên sân đình, Nam quỳ xuống bên cạnh ông. Anh nhẹ nhàng vuốt lại mái tóc cho ông nội. Khám nghiệm sơ bộ bằng mắt thường cho thấy, trên cổ cụ Vy có một vết hằn sâu, màu tím sẫm, chứng tỏ cụ đã bị siết cổ bằng một sợi dây mảnh trước khi bị ném xuống hồ và buộc vào con rối. Thời gian tử vong được ước tính là khoảng từ mười hai giờ đêm đến hai giờ sáng qua, thời điểm cơn mưa ngâu nặng hạt nhất và cả làng đã chìm vào giấc ngủ.
'Chú Sỹ,' - Nam quay sang người chú đang đứng run rẩy bên cạnh - 'Ai là người đầu tiên phát hiện ra ông nội?'
'Là... là cái Mận.' - Chú Sỹ lắp bắp, chỉ tay về phía một cô gái đang ngồi thụp dưới gốc cây đa cổ thụ, đầu đội chiếc nón lá rách, người run lên bần bật. 'Sáng sớm nay, khoảng năm giờ, nó ra hồ để chuẩn bị vớt bèo, rửa dọn buồng trò để chuẩn bị cho buổi diễn rằm tháng Bảy thì nhìn thấy... Nó hét toáng lên làm cả làng tỉnh giấc.'
Nam tiến lại gần cô gái tên Mận. Mận là con nuôi của cụ Vy, một cô gái mồ côi được cụ nhặt về nuôi từ khi còn đỏ hỏn. Mận không nói được, bị câm bẩm sinh, nhưng bù lại cô có một đôi bàn tay cực kỳ khéo léo và một tâm hồn nhạy cảm. Cô là người duy nhất được cụ Vy truyền dạy cho bí quyết điêu khắc và sơn son thếp vàng cho các con rối trong phường. Mận ngước nhìn Nam bằng đôi mắt sưng mọng, đẫm nước mắt. Cô ú ớ những âm thanh không rõ nghĩa, hai bàn tay gầy gò, đầy những vết chai sạn và vết xước do đục đẽo gỗ, liên tục khua khoắng trong không trung.
Nam quỳ xuống trước mặt Mận, nắm lấy đôi bàn tay lạnh ngắt của cô, dùng ngôn ngữ ký hiệu mà anh từng học để trấn an: 'Mận, bình tĩnh lại. Anh đã về rồi. Em đã thấy những gì? Hãy ra dấu cho anh biết.'
Mận nhìn Nam, dường như tìm thấy một chỗ dựa tinh thần. Cô bắt đầu ra dấu một cách chậm rãi nhưng rõ ràng. Cô chỉ tay về phía thủy đình, rồi làm động tác như đang kéo một sợi dây, sau đó cô chỉ vào mắt mình, rồi vẽ một vòng tròn lớn trước ngực. Nam nhíu mày dịch nghĩa: 'Em thấy một cái bóng đen? Cái bóng đó đang điều khiển dây? Và cái bóng đó có khuôn mặt không có mắt?'
Mận gật đầu lia lịa, vẻ mặt đầy sợ hãi, cô ôm lấy đầu và bắt đầu khóc nấc lên. Nam vỗ nhẹ vào vai cô, đứng dậy quay lại chỗ Mai. 'Cô ấy thấy một cái bóng đen ở thủy đình đêm qua. Nhưng chi tiết 'khuôn mặt không có mắt' rất đáng chú ý. Có thể thủ phạm đã đeo một loại mặt nạ nào đó, hoặc đó là ảo ảnh do trời mưa và bóng tối tạo ra.'
'Chúng tôi đã khám nghiệm xung quanh buồng trò.' - Mai nói, đưa cho Nam một túi ni-lông nhỏ bên trong có chứa một mảnh gỗ mít nhỏ mới bị sứt ra, trên đó có dính một chút sơn đỏ chưa kịp khô hoàn toàn. 'Kẻ sát nhân đã đột nhập vào kho chứa rối của nhà cụ Vy, lấy trộm bức tượng chú Tễu khổng lồ này. Bức tượng nặng gần năm mươi cân, một người bình thường rất khó có thể tự mình vận chuyển nó từ nhà cụ Vy ra đến thủy đình giữa đêm mưa gió mà không bị phát hiện. Tôi nghi ngờ có ít nhất hai đồng phạm, hoặc kẻ thủ ác phải là một người có sức khỏe phi thường và cực kỳ thông thạo địa hình cũng như cách thức vận hành các con rối.'
Nam cầm lấy túi ni-lông, quan sát mảnh gỗ. 'Màu sơn này... đây là loại sơn ta truyền thống, được pha chế theo công thức bí truyền của dòng họ Nguyễn chúng tôi. Nó có độ bóng và độ bền rất cao, nhưng thời gian khô rất lâu, phải mất vài ngày dưới điều kiện thời tiết ẩm ướt như thế này. Kẻ vẽ đôi mắt đỏ lên chú Tễu đã dùng chính loại sơn này. Điều đó có nghĩa là...'
'Kẻ sát nhân có quyền tiếp cận vào xưởng sơn của gia đình anh.' - Mai tiếp lời, ánh mắt cô trở nên sắc lẹm. 'Hoặc hắn chính là một người trong phường rối.'
Chương 3: Di Sản Của Sự Im Lặng
Đám tang của cụ Nguyễn Vy diễn ra trong một bầu không khí u uất bao trùm. Tiếng kèn đám ma ai oán, tiếng khóc sụt sùi của những người dân làng hòa cùng tiếng mưa rơi không dứt tạo nên một bản nhạc tang thương. Người dân làng Vũ Lâm đến viếng rất đông, nhưng đằng sau những khuôn mặt buồn bã ấy là những ánh mắt dò xét, những lời thì thầm to nhỏ đầy nghi kỵ. Họ nhìn vào Nam, vào chú Sỹ, và đặc biệt là vào Mận với một sự dè chừng kỳ lạ.
Sau khi khách khứa đã vãn, Nam ngồi lại trong gian nhà chính của ngôi nhà cổ ba gian hai chái của ông nội. Ngôi nhà ngập tràn mùi gỗ mít ngâm nước, mùi nước sơn ta nồng nồng và mùi nhang trầm nghi ngút. Khắp nơi trong nhà, từ trên các xà gồ đến các góc tường, đều treo lơ lửng những con rối gỗ. Những con rối hình nàng tiên, rồng, phượng, mục đồng chăn trâu, người nông dân đi cày... Tất cả đều đứng im lìm, đôi mắt gỗ vô hồn của chúng như đang dõi theo từng cử động của Nam, tạo nên một cảm giác rợn ngợp khó tả.
'Cháu định giải quyết cái xưởng rối này thế nào?' - Chú Sỹ bước vào, tay cầm chén trà nóng, cắt ngang sự im lặng của Nam. 'Ông nội cháu mất rồi, phường rối coi như rắn mất đầu. Cái đất này, cái xưởng này, giờ bán đi cũng được khối tiền đấy. Có mấy tay cò đất trên tỉnh đã đánh tiếng với chú rồi.'
Nam ngước mắt nhìn chú Sỹ, ánh mắt lạnh lùng khiến Sỹ phải né tránh: 'Ông nội vừa nằm xuống, chú đã nghĩ đến việc bán đất sao? Đây là tâm huyết cả đời của ông, là di sản của dòng họ.'
'Dào ôi, di sản với chả tâm huyết!' - Chú Sỹ xua tay, giọng bực dọc. 'Thời buổi này ai còn xem rối nước nữa? Giữ lại cái xưởng này chỉ có nước húp cháo. Mà cháu biết đấy, ông nội cháu chết kỳ quái như thế, dân làng đang đồn ầm lên là do 'Rối Huyết' đòi mạng đấy!'
Nam nhíu mày: 'Rối Huyết? Đó là cái gì?'
Chú Sỹ đột nhiên hạ thấp giọng, nhìn dáo dác xung quanh rồi thì thầm: 'Cháu đi nước ngoài lâu nên không biết. Trong làng từ xưa đã có lời nguyền về 'Rối Huyết'. Chuyện kể rằng, ba mươi năm trước, có một nghệ nhân trong phường vì muốn con rối của mình có linh hồn, di chuyển sống động như người thật, đã dùng gỗ mít trồng trên mộ người chết để tạc rối, rồi dùng máu của chính mình và máu của người chết để hiến tế, vẽ mắt cho rối. Người ta gọi đó là thuật Rối Huyết. Nhưng thuật này bị nguyền rủa, kẻ luyện thuật đều phải chết thảm. Ba mươi năm trước, đã có người chết vì chuyện này rồi!'
'Ai chết?' - Nam gặng hỏi.
— Chú Sỹ đột nhiên biến sắc, dường như nhận ra mình đã lỡ lời. Ông ta vội đứng dậy, đặt mạnh chén trà xuống bàn: 'Thôi, thôi, chuyện cũ rích rồi, chú cũng chẳng nhớ rõ. Tóm lại là cái làng này không lành đâu. Cháu lo mà thu xếp việc của ông rồi biến sớm đi. Chú đi có việc đây.'
Nhìn bóng chú Sỹ khuất sau cánh cửa giữa làn mưa, Nam trầm ngâm suy nghĩ. Câu chuyện về 'Rối Huyết' nghe có vẻ hoang đường, nhưng trong tâm lý học tội phạm, những truyền thuyết đô thị hay lời nguyền dân gian thường là tấm màn che hoàn hảo cho những âm mưu đen tối của con người. Kẻ sát nhân có thể đang lợi dụng lời nguyền này để gieo rắc nỗi sợ hãi, làm chệch hướng điều tra của cảnh sát.
Nam quyết định đi vào xưởng chế tác rối của ông nội ở gian nhà ngang. Xưởng tối tăm và nồng nặc mùi gỗ, mùi keo da trâu và các hũ màu sơn. Trên chiếc bàn làm việc lớn của cụ Vy, những dụng cụ đục đẽo, búa, giũa nằm ngổn ngang. Một con rối chú Tễu nhỏ đang được tạc dở dang, một bên má gỗ đã được bào nhẵn, bên còn lại vẫn còn thô ráp.
Nam đi vòng quanh xưởng, tay sờ nhẹ lên những thớ gỗ mít thô mộc. Đột nhiên, anh chú ý đến một góc tối của xưởng, nơi có một chiếc hòm gỗ lớn khóa chặt bằng một ổ khóa đồng cổ kính. Chiếc hòm này Nam chưa từng thấy ông nội mở ra khi anh còn nhỏ. Trên mặt hòm bám một lớp bụi dày, nhưng xung quanh ổ khóa lại có những vệt xước mới, chứng tỏ gần đây có người đã cố gắng cạy khóa nhưng không thành.
Nam tìm kiếm xung quanh bàn làm việc của ông nội và tìm thấy một chùm chìa khóa cũ kỹ trong ngăn kéo bí mật dưới gầm bàn. Anh thử từng chiếc chìa khóa vào ổ khóa đồng của chiếc hòm gỗ. 'Cạch' một tiếng, ổ khóa mở ra. Nam hồi hộp nhấc nắp hòm lên.
Bên trong chiếc hòm không phải là những con rối quý giá hay vàng bạc châu báu, mà là một xấp tài liệu cũ kỹ, những bài báo cắt ra từ ba mươi năm trước và một cuốn nhật ký bìa da màu đen đã sờn gáy. Nam cầm cuốn nhật ký lên, mở trang đầu tiên. Chữ viết tay của ông nội anh hiện ra, nắn nót nhưng chứa đựng một nỗi u uất sâu thẳm:
'Ngày 15 tháng 8 năm 1993. Sai lầm của quá khứ không thể chôn vùi dưới làn nước hồ Vũ Lâm. Sự im lặng của chúng ta là đồng lõa với tội ác. Hoa ơi, linh hồn cô có linh thiêng, xin hãy tha thứ cho sự hèn nhát của tôi...'
Hoa? Hoa là ai? Nam tự hỏi. Anh lật tiếp những trang sau, nhưng nhiều trang đã bị xé rách một cách thô bạo. Chỉ còn lại vài dòng rời rạc đầy ẩn ý: 'Họ đã làm điều đó với cô ấy... Bá, Sỹ, và cả tôi... Chúng tôi đã đẩy cô ấy xuống vực sâu... Chiếc mặt nạ của sự giả dối... Chú Tễu sẽ là nhân chứng...'
Chương 4: Sợi Dây Oan Nghiệt
Những manh mối từ cuốn nhật ký của ông nội khiến Nam thức trắng đêm. 'Bá' chắc chắn là ông Nguyễn Văn Bá, hiện là trưởng thôn Vũ Lâm, người ba mươi năm trước là bí thư đoàn xã đầy quyền lực. 'Sỹ' chính là chú họ của anh. Và 'tôi' là cụ Nguyễn Vy. Ba người họ đã làm gì với người phụ nữ tên Hoa ba mươi năm trước? Và cái chết của ông nội anh liệu có phải là sự trả thù cho tội ác năm xưa?
Sáng hôm sau, Nam quyết định đi tìm gặp ông trưởng thôn Nguyễn Văn Bá. Nhà ông Bá là một ngôi biệt thự hai tầng khang trang nhất làng, nằm ngay sát con đường nhựa lớn mới mở. Trái ngược với vẻ âm u của xưởng rối nhà cụ Vy, nhà ông Bá tràn ngập ánh sáng và sự hiện đại. Tuy nhiên, khi Nam bước vào, anh cảm nhận được một sự căng thẳng vô hình.
Ông Bá tiếp Nam trong phòng khách sang trọng. Ông ta là một người đàn ông mập mạp, tóc chải chuốt mượt mà, khuôn mặt chữ điền lúc nào cũng tỏ vẻ bệ vệ, đạo mạo. Nhưng đôi mắt ti hí của ông ta lại không ngừng đảo qua đảo lại, lộ vẻ bất an khi thấy Nam xuất hiện.
'À, cháu Nam mới ở Tây về đấy à? Khổ, chuyện cụ Vy đột ngột quá, cả làng ai cũng bàng hoàng.' - Ông Bá vừa rót nước trà vừa nói, giọng trầm ấm nhưng thiếu đi sự chân thành.
'Cảm ơn bác Bá.' - Nam ngồi xuống, thẳng thắn đi vào vấn đề. 'Cháu về lần này ngoài việc lo hậu sự cho ông, còn muốn làm rõ một số chuyện. Cháu tìm thấy cuốn nhật ký của ông nội cháu.'
Khi nghe đến hai chữ 'nhật ký', bàn tay đang cầm ấm trà của ông Bá khựng lại trong một nhịp nhỏ, một vài giọt nước trà nóng bắn ra ngoài, rơi lên mu bàn tay ông ta nhưng ông ta dường như không cảm thấy đau. Ông ta nhanh chóng lấy lại bình tĩnh, đặt ấm trà xuống và nở một nụ cười gượng gạo: 'Nhật ký à? Cụ Vy lớn tuổi rồi, đôi khi đầu óc không được minh mẫn, viết lách lăng nhăng ấy mà. Cháu bận tâm làm gì.'
'Trong nhật ký, ông nội cháu có nhắc đến một người tên Hoa. Và những chuyện xảy ra vào năm 1993 liên quan đến bác, chú Sỹ và ông cháu.' - Nam quan sát kỹ từng biến đổi cơ mặt của ông Bá. 'Bác có thể cho cháu biết Hoa là ai không?'
Sắc mặt ông Bá lập tức thay đổi. Nụ cười giả tạo biến mất, thay vào đó là một vẻ mặt xám xịt, lạnh lùng. Ông ta đặt mạnh chiếc chén xuống bàn, giọng nói trở nên gắt gỏng: 'Cháu Nam ạ! Cháu đi nước ngoài lâu rồi, tốt nhất là đừng có xía vào những chuyện cũ rích của cái làng này. Cô Hoa đó là một người phụ nữ lẳng lơ, thần kinh không bình thường, đã tự tử ở hồ thủy đình từ ba mươi năm trước rồi. Chuyện đó công an đã kết luận là tự tử, không liên quan gì đến ai cả. Cháu đừng có nghe những lời đồn thổi nhảm nhí rồi làm ảnh hưởng đến danh dự của người khác!'
'Nếu chỉ là tự tử, tại sao ông nội cháu lại viết rằng sự im lặng của mọi người là đồng lõa với tội ác?' - Nam đứng dậy, đối mặt với ông Bá. 'Và tại sao ông nội cháu lại bị giết và treo lên chú Tễu ngay tại chính cái hồ đó?'
'Đủ rồi!' - Ông Bá đập bàn đứng dậy, quát lớn. 'Tôi không có bổn phận phải trả lời những câu hỏi vô căn cứ của anh. Mời anh về cho! Nhà tôi không hoan nghênh anh!'
Nam nhìn sâu vào mắt ông Bá một lần nữa rồi lặng lẽ quay lưng bước ra ngoài. Sự giận dữ thái quá của ông Bá càng khẳng định một điều: bức màn bí mật của ba mươi năm trước chính là chìa khóa giải mã vụ án mạng hiện tại.
Khi Nam đang đi trên con đường đê lộng gió trở về nhà, điện thoại của anh đổ chuông dồn dập. Là cuộc gọi từ Đại úy Mai. Giọng cô trong điện thoại đầy vẻ khẩn trương và kinh hoàng: 'Nam! Đến xưởng rối nhà anh ngay! Có thêm một nạn nhân nữa rồi!'
Tim Nam thắt lại. Anh ba chân bốn cẳng chạy thật nhanh về phía xưởng rối. Khi anh đến nơi, hiện trường đã được bao vây bởi người dân làng và lực lượng cảnh sát. Mùi máu tanh nồng nặc bay ra từ gian nhà ngang - nơi làm xưởng gỗ.
Nam lách qua đám đông, bước vào bên trong. Cảnh tượng trước mắt khiến anh lặng người đi vì sốc. Chú Sỹ đang treo lơ lửng giữa xưởng gỗ. Nhưng ông ta không treo cổ bằng dây thừng thông thường. Kẻ sát nhân đã dùng hàng chục sợi dây cước nilon loại lớn, siêu bền - loại chuyên dùng để điều khiển các con rối nước từ xa - để xuyên qua da thịt, cổ tay, cổ chân và khớp gối của chú Sỹ, treo ngược ông ta lên các xà gồ trên trần nhà.
Chú Sỹ trông giống hệt như một con rối người khổng lồ, bị điều khiển bởi những sợi dây oan nghiệt. Đầu ông ta ngoẹo sang một bên, đôi mắt trợn ngược đầy vẻ kinh hoàng tột độ trước khi chết. Dưới sàn nhà, ngay dưới chân thi thể chú Sỹ, một con rối hình 'Cô Đôi' - nhân vật nữ xinh đẹp trong các vở rối cổ - đang ngồi bệt trên vũng máu đỏ tươi chảy xuống từ thi thể. Khuôn mặt gỗ của Cô Đôi được vẽ phấn trắng bệch, đôi môi đỏ chót như đang nở một nụ cười giễu cợt, nhìn thẳng vào cái xác treo lơ lửng phía trên.
Chương 5: Nhật Ký Dưới Đáy Hồ
'Thật man rợ!' - Mai nói, khuôn mặt cô tái đi khi chứng kiến hiện trường vụ án thứ hai. 'Kẻ sát nhân này là một kẻ tâm thần phân liệt hoặc có một sự thù hận cực kỳ sâu sắc với gia đình anh. Cách thức gây án lần này còn tinh vi và tàn bạo hơn lần trước.'
Nam tiến lại gần thi thể chú Sỹ, cố gắng nén cơn buồn nôn và sự đau xót. Anh quan sát các nút thắt dây cước trên cơ thể chú Sỹ. 'Mai, nhìn này. Những nút thắt này được gọi là 'nút thắt ròng rọc'. Đây là kỹ thuật cực kỳ khó trong rối nước, dùng để điều khiển các cử động phức tạp của tay và chân con rối từ khoảng cách xa mà không bị rối dây. Chỉ có những nghệ nhân bậc thầy, những người đã dành cả đời để luyện tập điều khiển rối mới có thể thắt được những nút thắt hoàn hảo và phức tạp như thế này dưới áp lực của một vụ giết người.'
'Nhưng trong phường rối hiện tại, những người đạt đến trình độ này chỉ đếm trên đầu ngón tay.' - Mai phân tích. 'Ông nội anh đã mất. Chú Sỹ thì không biết kỹ thuật này. Chỉ còn lại... ông trưởng thôn Nguyễn Văn Bá, nghệ nhân già cụ Từ ở miếu Thần Nông, và... cái Mận.'
'Mận?' - Nam lẩm nhẩm. 'Mận bị câm, cô ấy có thể lực của một người phụ nữ bình thường, làm sao có thể khống chế và treo một người đàn ông nặng gần sáu mươi cân như chú Sỹ lên trần nhà cao ba mét được?'
'Chúng ta không thể loại trừ khả năng cô ấy có đồng phạm.' - Mai nói nghiêm túc. 'Hoặc có thể cô ấy đã dùng thuốc mê. Chúng tôi tìm thấy một lọ thuốc ngủ rỗng trong thùng rác sau nhà chú Sỹ. Kết quả giải phẫu tử thi của chú Sỹ sẽ cho biết ông ta có bị đánh thuốc trước khi bị treo lên hay không.'
Nam cảm thấy một sự bế tắc đang vây lấy mình. Anh quyết định quay trở lại phòng làm việc của ông nội, tìm kiếm thêm những trang nhật ký bị xé hoặc bất kỳ manh mối nào có thể giải thích về người phụ nữ tên Hoa. Anh lật tung mọi ngóc ngách, từng cuốn sách cổ, từng hộp đựng dụng cụ nhưng không tìm thấy gì thêm.
Đột nhiên, Nam nhớ lại ký hiệu của Mận ngày hôm trước: 'cái bóng đen kéo dây... khuôn mặt không có mắt...'. Và những dòng chữ trong nhật ký của ông nội: 'Hoa ơi, linh hồn cô có linh thiêng... Chú Tễu sẽ là nhân chứng...'.
'Chú Tễu sẽ là nhân chứng...' - Nam lặp đi lặp lại câu nói đó. Tại sao ông nội lại viết như vậy? Chú Tễu khổng lồ buộc thi thể ông nội dưới hồ chính là con rối cổ nhất của phường. Có khi nào... manh mối nằm ngay bên trong con rối đó?
Nam lập tức chạy ra hồ thủy đình. Lúc này trời đã về chiều, cơn mưa ngâu vẫn rỉ rả không dứt. Con rối chú Tễu khổng lồ sau khi được trục vớt đã được cảnh sát tạm thời để ở gian buồng trò của thủy đình để chờ sấy khô và bảo quản phục vụ điều tra. Thủy đình vắng lặng, tiếng nước vỗ oàm oạp vào những cột gỗ lim ngâm nước tạo nên những âm thanh ghê rợn.
Nam bước vào buồng trò, bật chiếc đèn pin cầm tay. Ánh sáng quét qua con rối chú Tễu khổng lồ đang nằm truyền trên sàn gỗ ẩm ướt. Chú Tễu cao hơn mét rưỡi, được tạc từ một thân cây mít cổ thụ nguyên khối. Phần bụng chú tròn xoe, nụ cười hớn hở nhưng đôi mắt vẽ sơn đỏ vẫn rỉ ra vẻ quỷ dị.
Nam quỳ xuống bên cạnh chú Tễu. Anh gõ nhẹ ngón tay lên thân gỗ. 'Cộc... cộc... cộc...'. Tiếng gõ vang lên đanh và chắc. Nhưng khi Nam gõ đến phần lưng của chú Tễu, âm thanh đột ngột thay đổi: 'Bồm... bồm... bồm...'.
'Rỗng bên trong!' - Nam thốt lên. Anh vội vã lật ngược con rối lại. Ở phía sau lưng chú Tễu, nơi có các khớp nối dây điều khiển, Nam phát hiện ra một miếng gỗ hình chữ nhật được ngụy trang cực kỳ khéo léo bằng các đường vân gỗ giả. Nếu không quan sát kỹ và gõ thử, không ai có thể biết được đây là một ngăn bí mật.
Nam dùng chiếc dao xếp đa năng cẩn thận cậy miếng gỗ ra. Bên trong phần thân rỗng của chú Tễu, có một bọc nilon màu đen được buộc chặt bằng dây cao su để chống nước. Nam hồi hộp mở bọc nilon ra. Bên trong là một tập tài liệu dày dặn, một chiếc vòng tay bằng bạc cũ kỹ bị xỉn màu đen và một lá thư tuyệt mệnh viết bằng máu đã khô đen bám trên một mảnh vải áo xé rách.
Nam mở lá thư ra đọc dưới ánh sáng leo lét của đèn pin. Những dòng chữ nguệch ngoạc hiện ra, chứa đựng nỗi oan khuất thấu trời xanh của người phụ nữ tên Hoa từ ba mươi năm trước:
'Tôi là Nguyễn Thị Hoa, nghệ nhân nữ duy nhất của phường rối Vũ Lâm. Tôi viết bức thư này bằng máu của chính mình để tố cáo tội ác của ba con quỷ đội lốt người: Nguyễn Văn Bá, Nguyễn Sỹ và Nguyễn Vy. Vì tôi là phụ nữ nhưng lại có tài năng vượt trội, được cụ tổ truyền dạy cho bí kíp tạc rối và điều khiển 'Rối Huyết', họ đã đố kỵ, tìm mọi cách hãm hại tôi. Đêm rằm tháng Bảy năm 1993, Bá và Sỹ đã lừa tôi ra thủy đình, dùng vũ lực cưỡng hiếp tôi dã man. Khi tôi đe dọa sẽ báo công an, họ đã vu khống tôi ăn cắp báu vật của phường rối và thực hành tà thuật hại người. Nguyễn Vy, vì bảo vệ danh tiếng của phường rối và con trai mình là Nguyễn Sỹ, đã đồng lõa hùa theo, ép tôi phải gieo mình xuống hồ này để chứng minh sự trong sạch. Họ đã cướp đi cuộc đời tôi, cướp đi đứa con gái đỏ hỏn mới sinh của tôi... Tôi chết đi, nhưng linh hồn tôi sẽ nhập vào những con rối này. Ba mươi năm sau, vào đúng ngày rằm tháng Bảy, tôi sẽ trở lại để đòi mạng từng người một... Sợi dây oan nghiệt sẽ siết cổ các người dưới lòng hồ lạnh lẽo...'
Đọc xong lá thư, Nam bàng hoàng, toàn thân run rẩy. Hóa ra đây là sự thật đằng sau cái chết của người phụ nữ tên Hoa và truyền thuyết 'Rối Huyết'. Sự im lặng hèn nhát của ông nội anh, sự tàn ác của chú Sỹ và sự đê tiện của ông Bá đã đẩy một người phụ nữ vô tội vào đường chết. Và giờ đây, đứa con gái của Hoa... chính là kẻ đang thực hiện bản án tử hình dành cho họ.
Đứa con gái đỏ hỏn mới sinh của Hoa ba mươi năm trước... Nam chợt nhận ra. Mận! Mận chính là con nuôi được ông nội anh nhặt về nuôi ngay sau cái chết của Hoa. Mận chính là con gái của Hoa! Cô ấy đã biết được toàn bộ sự thật, và cô ấy đang thực hiện kế hoạch trả thù tàn khốc này để đòi lại công lý cho mẹ mình.
Chương 6: Đêm Diễn Cuối Cùng
Hôm nay là rằm tháng Bảy. Cơn bão số 3 đổ bộ vào đất liền khiến trời đất Vũ Lâm tối sầm lại dù mới chỉ năm giờ chiều. Gió rít liên hồi qua các khe cửa, mưa như trút nước, sấm sét nổ vang trời như muốn xé toạc bầu khí quyển u ám. Cả ngôi làng chìm trong bóng tối do mất điện diện rộng.
Nam cầm chiếc đèn pin, lao ra khỏi nhà giữa trời giông bão. Anh biết đêm nay sẽ là đêm diễn cuối cùng, mục tiêu tiếp theo và cũng là cuối cùng của kẻ sát nhân chính là ông trưởng thôn Nguyễn Văn Bá. Anh phải ngăn chặn Mận trước khi cô ấy hoàn toàn biến mình thành một kẻ sát nhân máu lạnh, tự hủy hoại cuộc đời mình vì thù hận.
Khi Nam chạy đến nhà ông Bá, ngôi biệt thự khang trang giờ đây tối om, cửa cổng mở toang, gió đập chan chát vào cánh cổng sắt tạo nên những âm thanh ghê rợn. Nam bước vào nhà, ánh đèn pin quét qua phòng khách lộn xộn, ghế sofa bị lật đổ, trên sàn nhà có những vệt nước kéo dài hướng ra phía cửa sau - con đường dẫn thẳng ra hồ thủy đình.
'Bác Bá! Mận!' - Nam hét lớn giữa tiếng gió rít nhưng giọng anh nhanh chóng bị tiếng sấm át đi. Anh vội vã chạy theo vệt nước ra phía bờ hồ.
Dưới lòng hồ thủy đình, giữa cơn bão cuồng phong, một cảnh tượng không tưởng đang diễn ra. Đèn măng-sông trong buồng trò của thủy đình đột ngột được thắp sáng, ánh lửa bập bùng, chao đảo trước gió bão tạo nên những bóng ma khổng lồ nhảy múa trên vách gỗ. Và từ trong buồng trò, tiếng trống chèo, tiếng sáo, tiếng đàn nhị của 'phường bát âm' bỗng dưng vang lên réo rắt, ma mị, hòa cùng tiếng sấm sét đùng đoàng.
Nam lội xuống nước, dòng nước hồ lạnh ngắt dâng cao đến tận ngực anh. Anh cố gắng bước đi chống lại sức cản của nước và gió bão, tiến về phía thủy đình. Khi anh leo lên được sàn gỗ của thủy đình và bước vào bên trong buồng trò, cảnh tượng trước mắt khiến anh đứng tim.
Ông trưởng thôn Nguyễn Văn Bá đang bị trói chặt vào chiếc khung gỗ điều khiển rối lớn ở giữa buồng trò. Miệng ông ta bị bịt kín bằng băng keo, đôi mắt trợn trừng đầy vẻ kinh hoàng, nước mắt nước mũi chảy ròng ròng. Phía trước ông ta, đứng ngập trong nước bên sau tấm mành tre, chính là Mận. Cô mặc bộ đồ lụa đen, mái tóc xõa dài ướt sũng bết vào mặt, tay cầm một con dao khắc gỗ sắc lẹm, sáng quắc dưới ánh đèn măng-sông.
Mận đang cầm những sợi dây cước lớn, cố định các khớp ngón tay và cổ của ông Bá vào hệ thống dây ròng rọc điều khiển rối. Cô muốn biến ông Bá thành một con rối sống, điều khiển ông ta tự bước ra sân khấu nước ngoài kia và tự siết cổ mình trước mắt thần linh.
'Mận! Dừng tay lại!' - Nam hét lớn, lao đến nắm lấy tay cầm dao của Mận.
Mận giật mình quay lại. Thấy Nam, đôi mắt cô hiện lên sự đau đớn, giằng xé nhưng cũng đầy kiên định. Cô ú ớ hét lên, cố sức giằng tay ra khỏi gọng kìm của Nam. Sức mạnh của sự thù hận khiến cô gái bé nhỏ trở nên khỏe lạ thường. Cô vung dao đâm sượt qua tay Nam, máu tươi chảy ra, hòa cùng nước mưa.
'Mận, nghe anh nói!' - Nam vừa giữ chặt hai vai Mận vừa hét lên giữa tiếng bão táp. 'Anh đã biết tất cả sự thật rồi! Anh đã tìm thấy lá thư của mẹ em trong thân chú Tễu! Ông nội anh đã sai, chú Sỹ đã sai, và cả ông Bá này cũng là một kẻ tội đồ đê tiện! Họ xứng đáng bị trừng trị trước pháp luật! Nhưng em không thể dùng cách này để đòi công lý! Nếu em giết ông ta, em sẽ trở thành kẻ sát nhân, em sẽ hủy hoại cuộc đời mình và linh hồn mẹ em dưới đáy hồ này cũng không bao giờ được siêu thoát!'
Mận nghe đến từ 'mẹ', toàn thân cô run lên bần bật. Nước mắt cô trào ra, hòa lẫn với nước mưa lạnh ngắt trên khuôn mặt nhợt nhạt. Cô buông lỏng con dao, con dao rơi xuống sàn gỗ 'xoảng' một tiếng. Cô quỳ thụp xuống nước, ôm lấy mặt khóc nấc lên từng tiếng nghẹn ngào, đau đớn.
Nam thở phào nhẹ nhõm, anh tiến lại định tháo băng keo và dây trói cho ông Bá. Nhưng đúng lúc đó, một sự việc ngoài ý muốn xảy ra. Ông Bá, trong cơn hoảng loạn tột độ và phần dây trói ở tay đã bị nới lỏng trước đó, đột ngột vùng vẫy dữ dội. Sự vùng vẫy của ông ta khiến hệ thống ròng rọc gỗ khổng lồ, vốn đã cũ kỹ mục nát và bị gió bão lay giật liên tục, mất thăng bằng. Chiếc xà gồ gỗ lim nặng hàng trăm cân trên trần buồng trò đột ngột gãy đôi, đổ sụp xuống.
'Cẩn thận!' - Nam hét lên, đẩy mạnh Mận ra xa.
Chiếc xà gồ gỗ lớn cùng hệ thống dây ròng rọc đổ sập xuống, đè nghiến lấy ông Bá và kéo toàn bộ cơ thể ông ta chìm sâu xuống lòng hồ nước đục ngầu. Những sợi dây cước nilon siêu bền quấn chặt lấy cổ và người ông ta, kéo ông ta xuống đáy hồ như một mỏ neo khổng lồ. Ông Bá chỉ kịp ú ớ vài tiếng rồi biến mất dưới làn nước đen ngòm, sủi tăm bong bóng.
Nam định lao xuống nước cứu ông Bá, nhưng dòng nước xoáy dữ dội dưới gầm thủy đình do bão lớn và sức nặng của khối gỗ lim đã ngăn cản anh. Chỉ trong vài giây, mọi thứ đã quá muộn. Hồ nước Vũ Lâm đã nuốt chửng kẻ tội đồ cuối cùng, như một sự phán xét tự nhiên của định mệnh.
Vĩ Thanh: Nước Trôi Xuôi Dòng
Ba tháng sau vụ án mạng kinh hoàng tại làng cổ Vũ Lâm.
Cơn bão số 3 đã qua đi từ lâu, trả lại cho ngôi làng một bầu không khí yên bình, trong lành vốn có. Vụ án mạng chấn động đã được khép lại. Ông Nguyễn Văn Bá được kết luận là tử vong do tai nạn sập nhà thủy đình trong bão lớn, tuy nhiên những tài liệu thu thập được từ thân chú Tễu đã phơi bày toàn bộ sự thật về tội ác của ông ta và Nguyễn Sỹ ba mươi năm trước. Danh dự của người phụ nữ tên Hoa đã được phục hồi, ngôi mộ của cô được người dân làng sửa sang khang trang, ngập tràn hoa tươi bên cạnh hồ sen.
Mận bị khởi tố về hành vi giam giữ người trái pháp luật và staging hiện trường vụ án chú Sỹ, nhưng do có các tình tiết giảm nhẹ như động cơ phạm tội xuất phát từ bi kịch gia đình, sự hợp tác thành khẩn và bản thân cô bị hạn chế về khả năng nhận thức hành vi do sang chấn tâm lý từ nhỏ, tòa án đã tuyên phạt cô mức án năm năm tù treo, giao cho chính quyền địa phương và gia đình bảo lãnh, giáo dục.
Nam quyết định không quay trở lại Pháp nữa. Anh bán căn hộ ở Paris, ở lại ngôi nhà cổ của ông nội để tiếp quản phường rối nước Vũ Lâm. Anh muốn dùng phần đời còn lại của mình để giữ gìn môn nghệ thuật truyền thống này, nhưng dưới một góc nhìn mới: trong sáng, nhân văn và không còn bóng tối của những bí mật dơ bẩn.
— Chiều nay, trời thu Hà Nội mát mẻ, nắng vàng hanh hao trải nhẹ lên những mái ngói rêu phong. Nam đứng trong xưởng gỗ, tỉ mỉ dùng cọ vẽ lại đôi mắt cho chú Tễu khổng lồ. Lần này, anh không dùng màu sơn đỏ máu quỷ dị nữa, mà dùng màu sơn đen lánh, tinh khôi, tạo cho chú Tễu một đôi mắt sáng, thông minh và đầy hóm hỉnh.
Mận ngồi bên cạnh, khéo léo tỉa tót những cánh sen gỗ cho vở diễn mới. Cô ngước nhìn Nam, nở một nụ cười nhẹ nhàng, thanh thản. Trên mặt hồ thủy đình phẳng lặng như tờ, tiếng trống chèo lại vang lên rộn rã, báo hiệu một mùa diễn mới bắt đầu. Những con rối gỗ lướt trên mặt nước, uyển chuyển, sinh động, mang theo những câu chuyện nhân gian đầy tính nhân văn, gột rửa đi những vết dơ của quá khứ, để làn nước hồ Vũ Lâm mãi mãi trong xanh.
